Uitverkiezing of dubbele predestinatie en geloof - Kritische overwegingen bij een tragisch misverstand

Sietse P. Geertsema

Category: Religion
  • (1)

€ 22,50
Free shipping
Delivery between two and five working days (the Netherlands and Belgium)

Summary

Voor veel gereformeerde christenen is een voor de hand liggende reden om in de leer van de dubbele predestinatie (LDP) uit de Dordtse Leerregels te geloven, dat Augustinus, Calvijn en Luther deze ontwikkeld, geleerd en verdedigd hebben. Daarom wordt relevant werk van deze drie mensen in dit boek zorgvuldig geanalyseerd. Daarbij zijn geen doorslaggevende Bijbelse argumenten gevonden. Ook niet in een aantal recente studies.
De LDP berust op een wijsgerige vooronderstelling over de voorzienigheid: God bepaalt alles, ook alle keuzes die mensen maken.
Daartegenover laat dit boek zien dat God mensen de mogelijkheid geeft – afhankelijk van zijn soevereine beslissingen – om zelf te kiezen, ook wat het al of niet geloven betreft. Uit relevante Bijbelgedeelten blijkt het Bijbelse alternatief: God kiest en de mens kiest, en niemand weet hoe dit samengaat.

From the book

Met andere woorden: voor de grondlegging der wereld heeft God al vastgesteld wie er zalig worden en wie niet. Het geloof van de uitverkorenen speelt daarbij geen enkele rol. God kiest en daarbij zijn eigenschappen of activiteiten van mensen of de situatie waarin ze verkeren niet van belang. Lijkt dit niet sprekend op de interpretaties van de twee eerdergenoemde jongens, de ene die zelfmoord pleegde omdat niets hielp, de andere die zijn gang ging totdat hij zou merken dat hij was uitverkoren? Is het beeld van God dat de DL hier oproepen, niet precies het beeld dat de beide jongens van God hebben? De reformator Calvijn (1509 – 1564) noemt het besluit van verkiezing en verwerping van voor de grondlegging der wereld een verschrikkelijk besluit, een ‘decretum horribile’. De vraag of voor deze leer in de Bijbel doorslaggevende argumenten zijn te vinden, is dus een existentiële en niet zomaar een theoretische. Daarnaast roept het voorgaande de vraag op of verkiezing in de H.S. wel hetzelfde is als uitverkiezing in de DL. Aanvankelijk merkte ik bij mezelf een weerstand tegen het woord (uit)verkiezing als ik dat in de Bijbel tegenkwam. Naderhand ging ik begrijpen dat inderdaad uitverkiezing in de DL I niet hetzelfde is als verkiezing in de H.S.

About the author

Sietse P. Geertsema (1943) is getrouwd en heeft vier kinderen, vijf kleinkinderen en een achterkleinkind. Na het gymnasium heeft hij een universitaire opleiding in een van de natuurwetenschappen helemaal afgerond, tot en met de promotie (1973). Hij werd docent en vervolgens conrector (1985) aan het voormalige Menso Altingcollege te Hoogeveen. Naderhand werkte hij als bestuurslid van de Stichting Vriendenkring Neuengamme mee aan het papieren monument voor de slachtoffers van dit concentratiekamp, Nederlanders in Neuengamme (2005). Onder de omgekomenen was zijn vader, predikant te Dwingeloo. Hij verzorgde twee hoofdstukken en de namenlijst in het boek. Vervolgens gaf hij leiding aan de ontwikkeling van het boek De ramp in de Lübeckerbocht (2011), dat het verschrikkelijke einde van genoemd concentratiekamp beschrijft. Hij is Ridder in de Orde van Oranje Nassau.

Reviews

2020-11-23 14:13:20 | By: Jan G. | Rating:
Als neurobioloog heb ik langdurig onderzoek gedaan naar de relatie tussen ons brein en ons gedrag. Een belangrijk thema daarbij is onze ‘vrije wil’. Mensen, en dieren, maken voortdurend keuzes in hun leven, soms op lange termijn, bijv. in verband met partner- of beroepskeuze, soms op korte termijn, bijv. voor het oranje verkeerslicht: remmen of gasgeven...? Bij het maken van keuzes wordt het brein ondersteund door allerlei factoren, die met aanleg of omgeving te maken hebben en daarbij kunnen we nog externe en interne (uit het lichaam zelf) signalen onderscheiden. Het brein ‘leert’ bovendien levenslang bij en met al deze informatie probeert ons brein ons telkens de beste keuze te laten maken. Juridisch zijn we ook verantwoordelijk voor deze keuzes, tenzij het brein nog niet volgroeid (het ‘kinderbrein’) of gestoord is (het ‘criminele brein’). Als gereformeerde neurobioloog, geïnteresseerd in dit veld van onderzoek, kom je, vroeg of laat, Augustinus en de Dordtse Leerregels (DL) tegen, met de boodschap, dat je bij de belangrijkste keuze van je leven, namelijk het aanvaarden van het heil in ‘Christus als Verlosser’, helemaal niets te kiezen hebt, omdat deze al vast ligt ‘van voor het begin van de wereld’. Deze ‘dubbele predestinatie’ lijkt strijdig met het zendingswerk van de apostel Paulus en van alle zendingswerkers sindsdien, met hun oproep tot bekering en om het ‘heil in Christus’ te aanvaarden. Afhankelijk van de omstandigheden vraagt dat om een soms zeer ingrijpende keuze van mensen. Zoals gezegd, ook de meest bepalende keus in ons leven! Augustinus heeft deze ‘leer’ geformuleerd in het jaar 397 en deze is blijven bestaan en overgenomen door Luther en Calvijn en in de DL, waardoor het een onderdeel van de ‘Gereformeerde Leer’ werd. De auteur, Sietse P. Geertsema, afkomstig uit een gereformeerde predikantenfamilie, heeft zich gestort op de vraag of deze ‘leer’ (van de dubbele predestinatie) wel echt de boodschap is, die de Heilige Schrift (HS) ons wil brengen. Na enkele decennia van consciëntieuze schriftstudie brengt hij in dit boek zijn conclusies naar buiten, namelijk dat deze leer op een ‘tragisch misverstand’ berust. Alle teksten, die Augustinus gebruikt heeft als onderbouwing (vooral Romeinen 9), worden gedetailleerd besproken, waarbij veel gebruik gemaakt wordt van moderne gegevens (Van Bruggen, Studiebijbel etc). Dit resulteert in de conclusie, dat de ‘dubbele predestinatie’ niet op deze teksten gebaseerd kan worden. Ook het werk van Calvijn (Institutie) wordt minutieus besproken en alle tekstverwijzingen, die daarbij gebruikt zijn en datzelfde geldt voor Luther (‘Kiezen is Dienen’). Het aantal bijbelteksten, dat besproken wordt, is nogal overweldigend, maar de conclusie is uiteindelijk: alleen met ‘de bril van Augustinus’ lezen wij de leer van de ‘dubbele predestinatie’ in het gebruikte tekstmateriaal, maar het is ‘een tragisch misverstand’. De vreugdevolle keerzijde is dat de ‘blijde boodschap’ van het evangelie (Christus en zijn verlossing, kruisiging en wederopstanding) nu onbelemmerd aan iedereen gericht wordt om in geloof te aanvaarden (en dat is dus een keuze!), zonder vragen over het ‘al of niet uitverkoren’ zijn. Ook andere meer recente gereformeerde theologen (Holwerda, Loonstra en de Jong) worden nog kort besproken, waaruit duidelijk blijkt, dat Sietse Geertsema bepaald niet de enige is, die moeite heeft met dit gedeelte van onze ‘gereformeerde leer’. Het boek leest niet ‘gemakkelijk weg’ voor niet-theologen, maar vormt een rijke bron van studiemateriaal, zeker voor gelovigen, die worstelen met ‘Gods verkiezend welbehagen’. Jan G. Veening, Arnhem; 19/11/2020.



Write your own review

:

Your email will only be used for the given review

:
:
:
 

Product information

Title:

Uitverkiezing of dubbele predestinatie en geloof - Kritische overwegingen bij een tragisch misverstand

Author:

Sietse P. Geertsema

Category:

Religion

Number of pages:

300

Illustrated:

No

Format/size:

Paperback 16 x 24 cm

Release date:

09-10-2020

ISBN:

978-94-640-3625-1 / 9789464036251

Price:

€ 22,50

Language

Dutch

Rating:

  • (1)