IJlst, meer dan duizend jaar scheeprijk - 750 jaar stadsrechten, scheepsbouw en handel in IJlst

Jan Tabak

Category: (Local) History

€ 23,49
Free shipping
Delivery between five and seven working days (the Netherlands and Belgium)

Summary

IJstijden brachten Friesland zand en stenen; rivieren en zee de klei. De rand stoof op tot een duinenwal. Daarbinnen veen, toendra-achtig landschap. De Romein Plinius schrok: hier geen grens tussen water en land, hemel en slik. Deze mensen, verkozen dit schrale bestaan op terpen boven Romeinse bescherming! Water bepaalde de levenswijze, scheepsbouw en handel, ook over zee: Moedernegotie!

Ontmoetingen met religieuze stromingen vormden deels de mentaliteit. Schrijnend, de inquisitie vermoordt Ricxt Heine in 1556, tegelijkertijd voltooit haar man een ‘karveelschip’. De Republiek en Vriesland kenden hun gouvernementele ontwikkelingen. Zo ook IJlst. Opkomst, verval en herstel door aanpassing aan de tijd.

From the book

Hier bij de Geeuw ontstaat een groot dorp, dat uitgroeit tot een ‘stad’!

)30 grutto’s, kieviten, leeuweriken, tureluurs
 

En buiten die stad? Daar zijn de wolken, de ruimte, de eindeloze ruimte, ‘Wêr sjogg’ jo sa’n romte, sa’n greiden, sa’n blomte, wêr sjogg’jo sa’n romte yn de maaitiid as by ús…’ )* zingt men hier. Daar is het moeras met prielen, poelen en kreken en ja met ‘zoutpotten’. (putten waar  vroegere eeuwen zout uit gewonnen werd.) Daar is ook het vee. Daar roepen de skrizen, de ljippen, de ljurken en tsjirken.)30

)30 )* Waar vind men zo’n ruimte, zulke weilanden, zoveel bloemen in de lente als bij ons. Hier roepen de grutto’s, de kieviten, de leeuweriken en de tureluurs.
 

Hier wonen vrije mensen, die leven van vissen, jagen, bescheiden veeteelt en akkerbouw. Hier, op de grens van zoet en zout water is leven en wonen goed! Ze hebben wat koeien en geiten en schapen. De koeien worden gemolken en de schapen geschoren, en hoe brengen ze in die tijd die koeien die schapen naar het grazige land, hoe halen ze de melk? Natuurlijk met een boot. Een roeiboot met wat houten emmers en vaten… Geen belangrijker instrument in dit waterland dan een schip. Primitief? Klein misschien maar sterk en doeltreffend. Hier wordt boter gemaakt, turfgestoken, vee gehoed, worden dijken opgeworpen, , sloten gegraven, huizen gebouwd, schepen ‘getimmerd’. Grote en kleine schepen. Ieder verstaat dit vak. In dit land moet je alles kunnen. Enkelen zijn vaklui, geworden en worden ‘scheepstimmerman’. Sommigen zijn briljant, zij worden ‘meesterscheepstimmerman’! Hier ontstaat een cultuur, een kunst, elk schip is een pronkstuk, een levend wezen bijna. Friese en IJlster schippers waren zeelui. Naar Schotland voeren ze, naar Portugal of door de Sont naar de Oostzee. Het middeleeuwse verkeer rond IJlst, ging over water. en dat was in 1950 nog zo. Zonder schip kwam je hier nergens.

About the author

Jan Tabak (Meppel 1939) begon als onderwijzer. Hij voelt zich betrokken bij sociale en historische mechanismen en studeerde sociale pedagogiek en psychologie in Utrecht.

Vanaf 1978 woont hij in IJlst en leidde in Friesland onderwijsvoorrangsprojecten. Hij wordt voorzitter van ‘Stadsbelang IJlst’. De viering van ‘IJlst 750 jaar stadrechten’ is de aanleiding om geschiedenis van IJlst in beeld te brengen. Met vrienden wordt er een ‘schepenfries’ ontwikkeld waar hij de historische onderlegger voor schrijft.

Reviews



Write your own review

:

Your email will only be used for the given review

:
:
:
 

Product information

Title:

IJlst, meer dan duizend jaar scheeprijk - 750 jaar stadsrechten, scheepsbouw en handel in IJlst

Author:

Jan Tabak

Category:

(Local) History

Number of pages:

282

Illustrated:

Yes

Format/size:

Paperback A4

Release date:

23-02-2018

ISBN:

978-94-0224-117-4 / 9789402241174

Price:

€ 23,49

Language

Dutch