Waar zijn de Bosjesmensen gebleven? - Bericht uit Namibië

Huib Papenhuijzen

Category: Travel
  • (6)

€ 17,99
Free shipping
Delivery between two and five working days (the Netherlands and Belgium)

Summary

Na het verslag van zijn bezoek aan Madagaskar beschrijft Huib Papenhuijzen ditmaal het leven van de Bosjesmensen in Namibië. Deze interessante mensen leven al meer dan honderdduizend jaar als jagers-verzamelaars in Afrika. Nauwkeurig, toegankelijk en hier en daar humoristisch beschrijft hij hoe de Bosjesmensen in hun natuurlijke omgeving samenleven en wat de gevolgen waren van het verschijnen van andere bevolkingsgroepen in het zuiden van Afrika. De rode draad doorheen ook deze veldstudie is competitief en coöperatief gedrag, niet alleen van de mens, maar ook van allerlei bijzondere dieren en planten in dit droge woestijnland. Het enthousiasme en de leergierigheid spatten er vanaf en zuigen de lezer mee, zodat u verlangend uitziet naar meer.

From the book

De Bosjesmensen vingen dieren met strikken gemaakt van struisvogelpezen, toverden met lange gebogen speren malse springhazen, een soort mini kangoeroes, uit hun diepe ondergrondse burchten te voorschijn en slopen, vermomd als struisvogels, naar de grote grazers om hun pijlen van dichtbij op hen af te kunnen schieten. De Bosjesmensen kenden vele soorten plantaardig en dierlijk gif en wisten alles over vindplaatsen, toebereiding en uitwerking, maar ook over de nodige veiligheidsmaatregelen. Zo verzamelden zij Diamphidia nigro-ornata-larven, die zich in de buurt van mirre- en wierookstruiken tot op een meter diep onder de grond voor hen verborgen hielden. De diamphidiakever is even gevreesd als haar nichtje, de coloradokever, die onze aardappelplanten voortdurend opeet. De Bosjesmensen voelden zich dan ook niet bezwaard om met een vijzelstokje het sap uit die bleke kronkelwormen in de kom van het heupgewricht van een giraffe uit te persen. Vervolgens doopten ze hun pijlpunten in dat elixer en lieten het opdrogen. Dosering: tien uitgeperste larven per pijlpunt is voldoende om een grote antiloop zoals een koedoe, elandantiloop of spiesbok zodanig te verzwakken, dat deze de urenlange achtervolgingsjacht uiteindelijk opgeeft. Wel even opletten dat je niet het stukje vlees opeet, waar de pijlpunt het prooidier is binnengedrongen. En wat te denken van de ‘boesmansgifboom’? Deze lijkt weliswaar sprekend op een vriendelijke cactusreus, maar is in werkelijkheid een Euphorbia, uit de levensgevaarlijke wolfsmelkfamilie en ook haar melkwitte kleverige sap werd gebruikt om de speer- en pijlpunten in te dopen.

De Europese kolonisten voelden zich in zuidelijk Afrika weliswaar superieur aan de wilde naakte mens en qua bewapening, agressie, competitiviteit en uitbuiting waren ze dat zonder twijfel, maar stiekem bewonderde de witman de Bosjesmensen. Ronduit jaloers waren ze op hun prachtige blanke tanden, steevast fiere fallus, vetvrije lichaam, kennis van de natuur, inventiviteit, doorzettings- en overlevingsvermogen en, last but not least, hun leeuwenmoed.

About the author

Uit verwondering over het vaak tegenstrijdige gedrag van de hedendaagse mens onderzoekt Huib Papenhuijzen (1948) de samenhang tussen concurreren en samenwerken. Beide gedragsfenomenen komen in de gehele levende natuur in allerlei verhoudingen voor en zijn de moeite van het bestuderen meer dan waard. In 1997 begon hij met reizen naar tamelijk onbekende gebieden om daar in contact te komen met de plaatselijke bevolking. Hij verwonderde zich over het egalitaire gedrag van caboclos in de Amazone, Wichí- en Pilagá-indianen in Argentinië, Joepiks in Siberië, Chamorro in de Stille Zuidzee, Boerjaten in Mongolië, Mikea in het zuiden van Madagaskar en nu dan de Bosjesmensen in de Kalahari.

Het eerste exemplaar zal worden overhandigd aan Dr. Jan Terlouw bij boekhandel Bruna in Vorden op zaterdag 14 maart 2020 om 11:00 uur, waarbij belangstellenden van harte welkom zijn.

Reviews

2021-08-03 17:43:31 | By: Suzanne Middeljans | Rating:
10 jaar geleden hebben we een prachtige reis gemaakt door Namibië. Geheel met zijn tweeën per auto. In de Kalahari, kregen we een excursie naar een paar bosjesmensen, die de dagelijkse dingen van hun leven uitbeelden. Als ze een olifant vingen, verhuisde de hele familie naar de olifant, want daar was hun voedsel. Of hoe ze een schorpioen vingen, of hoe ze water bewaarden in een holle meloen en die dan begroeven aan de voet van een boom. Welke natuurlijke producten ze gebruikten bij darmproblemen etc. Het was een les van anderhalf uur en de man van de lodge vertaalde hun verhaal in het Engels. Zeer leerzaam. Inderdaad kleine tengere mensen. Het verhaal van de heer Papenhuijzen legde het allemaal wetenschappelijk in zijn boek uit. Zeer leerzaam.

2020-09-28 21:03:47 | By: Ineke de Vries | Rating:
Ik vond het boek zo boeiend, dat ik het meerdere keren heb gelezen. De vraag waar de Bosjesmensen gebleven zijn stelde de auteur zich vanuit zijn interesse voor natuurvolken. Die interesse diende ook een duidelijk ander doel, n.l. onderzoeken in hoeverre zij met elkaar samenwerken en concurreren. Dat lijkt tegenstrijdig, maar die gedragsfenomenen komen in de hele levende natuur voor. Eerder werden landen als Siberië, Zuid-Amerika, de Stille Zuidzee, Laos en Madagaskar met dit doel bezocht.
Onze voorouders hebben zo'n vijf miljoen jaar lang zeer waarschijnlijk steeds in kleine hechte samenwerkende de groepjes, als jagers-verzamelaars rondgetrokken; in het geval van de Bosjesmensen is dat minstens zo'n honderdduizend jaar. Wel een heel andere levenswijze dan van de huidige mens!
Al die honderdduizend jaar hebben de Bosjesmensen hun vaste levenswijze kunnen handhaven; tot de Hollanders bij toeval voet aan wal zetten, gevolgd door Portugezen, Britten en Duitsers. In het laatste toevluchtsoord, de 2000 km lange en 50 km brede Namib met prachtige zandduinen en grillige rotsformaties, bekend uit de folders, fraaie maar gortdroge gebieden, een wonder dat de Bosjesmensen er weten te overleven!
De reis richtte zich op de natuur en de oorspronkelijke bevolking; op toegankelijke, humoristische maar ook nauwgezette wijze weet de auteur de aandacht vast te houden. Het is boeiend kennis te nemen van bv. bijzondere dieren als de strandwolf ofwel de bruine hyena, de grote tegenstelling tussen het leven in het ijskoude zeewater van de Atlantische oceaan en het snikhete land langs de kust van Namibië. Bijzonder is ook het plantje "tweeblaarkanniedoodnie" dat, indien met rust gelaten, meterslang kan worden.
Het enthousiasme dat blijkt uit deze veldstudie naar coöperatief en competitief gedrag werkt zeer aanstekelijk en doet uitzien naar meer. Alle reisverhalen dragen de ondertitel "Over cohesie en creatie" omdat samenhang en creativiteit kenmerkende fenomenen zijn. De voetnoten wijzen de weg naar meer achtergrondinformatie.
Het is na lezing van dit plezierig geschreven boek geen vraag meer waar ze gebleven zijn: de Bosjesmensen van weleer zijn er niet meer, maar wel is er (bij de lezer) wat meer duidelijk geworden over hun voormalige levensomstandigheden en levenswijze.

2020-09-24 16:28:19 | By: Jan Terlouw | Rating:
Ik vond het boek 'Waar zijn de Bosjesmensen gebleven?' heel verrassend en heel interessant. Er zijn nog maar zo weinig Bosjesmensen, terwijl ze al zo lang bestaan. Ik vond vooral zo interessant en voor deze tijd belangrijk dat het jagers-verzamelaars waren, die niet met elkaar concurreerden maar samenwerkten. Kijk je naar de economie in deze tijd in de wereld dan zie je daar ook die twee tendensen. Enerzijds het Rijnlands model, het Hanzestadmodel: samenwerken, en anderzijds het Angelsaksische model: competitie! En hoe langer hoe meer blijkt, althans voor mij, dat dat samenwerkingsmodel veel vruchtbaarder is. En daarvoor vind ik een basis in dit boek over de Bosjesmensen. Er zijn natuurlijk heel wat vragen bij te stellen, zoals waarom is dat dan verdwenen en waarom doen we dat niet meer. Maar hoe het bestond voordat de sedentaire mens zijn nederzettingen maakte, vond ik heel interessant om te lezen.
De humoristische stijl, zoals bij de beschrijving van het gedrag van de hyena's met de dominante vrouwtjes en de onderdanige mannetjes, sprak me eveneens erg aan.
We kunnen zeker wat leren van het gedrag van de Bosjesmensen. maar je moet natuurlijk wel kijken naar de realiteit. Er kunnen natuurlijk geen miljarden jagers-verzamelaars op de wereld leven. Die aantallen mensen kunnen alleen maar bestaan als mensen sedentair leven - als ze nederzettingen hebben en landbouw bedrijven. Het zou interessant zijn te onderzoeken waarom dat altijd tot competitie gaat leiden. Ik denk dat dat te maken heeft met macht. Het schijnt zo te zijn dat als mensen macht hebben er iets in hun hoofd gaat veranderen, waardoor je ziet dat machthebbers in het begin heel vriendelijk en aardig en constructief zijn, maar dat ze gaan ontsporen en hun macht misbruiken. De meeste mensen hebben die macht niet en leven rustig door tot het te laat is. Tot die machthebber niet meer terug te brengen is tot samenwerking. Dus ik denk dat het ook interessant zou zijn om te weten hoe die sedentarisatie is verlopen. Het is absoluut waar wat u schrijft: hoe langer hoe meer begint men in te zien dat ons competitieve gedrag leidt tot catastrofes. Het leidt tot extreme vormen van kapitalisme. Het kapitaal regeert. Dus het kan heel nuttig zijn om even terug te gaan naar duizend jaar geleden. Naar de Bosjesmensen. Hoe deden zij dat dan? Hoe gelukkig waren zij feitelijk?
Het boek zet mij aan het denken over de vraag of het mogelijk zou zijn om in onze technologische ingewikkelde mondiale samenleving ons ook te gedragen zoals de Bosjesmensen. Dus door samen te werken en niet te concurreren. En of macht leidt tot competitie of dat het wellicht een wisselwerking is die zichzelf versterkt.
Ik vind de studie zeer interessant en hoop dat het boek 'Waar zijn de Bosjesmensen gebleven. Bericht uit Namibië' succes zal hebben. Dat het gelezen zal worden, niet alleen door de geïnteresseerde burger, maar vooral ook door mensen die invloed hebben op de relatie tussen enerzijds concurrentie en anderzijds het betere, het Hanzestadmodel: SAMENWERKING!

2020-04-26 19:34:48 | By: Wanda de Adelhart Toorop | Rating:
Met veel plezier het boek gelezen. Het was prettig en duidelijk. Het "voorwoord" vond ik wat ingewikkeld, moest heel wat opzoeken. Het verhaal vanaf hoofdstuk 1 was zo fascinerend, dat ik het in 1 keer uitgelezen heb. Vond de noten (onder de blz ) wat vervelend, daar ik de inhoud van de boeken, waarnaar je verwees, niet kende. Misschien, moet ik die toch maar een keer lezen. Kortom, de stijl, de tekeningen, foto's etc. helder, dus echt de moeite v/h lezen waard. Ik kijk echt uit naar je volgende boek.

2020-04-21 21:50:24 | By: Miguel Carlos Villar | Rating:
Nieuwsgierig, na het eerste essay/boek/reisimpressies 'Zotte opvliegers - Het waanzinnige leven op Madagaskar' van Huib Papenhuijzen, heb ik op zijn tweede lang zitten wachten: 'Waar zijn de Bosjesmensen gebleven? Bericht uit Namibië'. Geen spijt! Huib neemt je op zijn karakteristieke wijze mee op ontdekkingsreis door zuidelijk Afrika en geeft je een continu college van hoog niveau. Eigenlijk zou je willen dat zijn verhalen iets langer waren. Misschien opzettelijk gedaan met de bedoeling om ons als lezers in zijn voetsporen te laten treden. Een aansporing (?) om met wat literatuur over de Kalahari gebied en een reisje daarnaartoe, de kennis te vergroten en een bevestiging te krijgen, dat dit boek over de Bosjesmensen een must is. Het lezen van het hoofdstuk "Het bittere eind" deed me denken aan passages uit het laatste uitgekomen boek van Thomas Piketty "Kapitaal en Ideologie". Conclusie: Een essay luchtig door de anekdotes en diep door de treffende observaties en conclusies. Een aan te raden boek voor nieuwsgierige lezers.

2020-04-20 13:50:13 | By: A.J. Dekker | Rating:
Het boekwerk 'Waar zijn de bosjesmensen gebleven?' van de schrijver H. Papenhuijzen heb ik met veel interesse en plezier gelezen. De bevindingen opgedaan tijdens een reis door Namibië heeft de schrijver samengevat in een prettig leesbaar en handzaam boekwerk met fraaie afbeeldingen van wat er daar zoal leeft.
De flora en fauna en de geschiedenis van het land komen ruimschoots aan bod. Maar vooral het leven van de inheemse bevolking met zijn vele aspecten krijgt volop aandacht. De belevenissen tijdens de reis worden op een heldere en duidelijke wijze beschreven. Genoemd moet ook worden de ondertitel van het boek 'Over Cohesie en Creatie'. Dit is eigenlijk de kern van het boek. Met name de sociale cohesie, waarvan de schrijver ons voorbeelden geeft, en waarbij hij ons wil voorhouden dat samenwerken, op vele gebieden, uiteindelijk het beste is voor de samenleving.
Blijkens het schrijven, is het boek, samen met het eerder uitgegeven essay 'Zotte opvliegers - Het waanzinnige leven op Madagaskar' (ISBN: 978-94-0223-981-2) een voorzet voor een later uit te geven studie over competitief en coöperatief gedrag bij de mens.



Write your own review

:

Your email will only be used for the given review

:
:
:
 

Product information

Title:

Waar zijn de Bosjesmensen gebleven? - Bericht uit Namibië

Author:

Huib Papenhuijzen

Category:

Travel

Number of pages:

90

Illustrated:

Yes

Format/size:

Paperback A5

Release date:

14-03-2020

ISBN:

978-94-638-9783-9 / 9789463897839

Price:

€ 17,99

Language

Dutch

Rating:

  • (6)